 โรคแอดดิสัน เป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก พบมากในคนอายุ 30-50 ปี เกิดจากต่อมหมวกไตสร้างฮอร์โมนสเตอรอยด์ได้น้อยกว่าปกติ ตรงกันข้ามกับโรคคุชชิงที่สร้างฮอร์โมนมากกว่าปกติ
สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากต่อมหมวกไตชั้นนอกถูกทำลายหรือฝ่อ เนื่องมาจากปฏิกิริยาภูมิแพ้ต่อตัวเอง หรือ ออโตอิมมูน อาจพบร่วมกับต่อธัยรอยด์อักเสบ (122), ต่อมพาราธัยรอยด์ทำงานน้อย (118), เบาหวาน (117) เป็นต้น
ส่วนน้อยอาจเกิดจากเป็นวัณโรคของต่อมหมวกไต หรือมะเร็งที่แพร่กระจายมากจากที่อื่น (เช่น ปอด, เต้านาม), โรคติดเชื้อราของต่อมหมวกไต เป็นต้น
อาการ
มักจะค่อย ๆ เกิดขึ้นช้า ๆ ด้วยอาการเบื่ออาหารน้ำหนักลด (ผอมลง) อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย และซีด
อาจมีอาการท้องเสียหรือท้องผูกบ่อย ท้องอืดท้องเฟ้อ ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน
ผิวหนังจะมีสีดำที่บริเวณที่มีรอยถูไถ เช่น ข้อเข่า ข้อพับ ข้อศอก ที่หน้า หัวนม ลายมือ รอยแผลผ่าตัด เป็นต้น และบริเวณเยื่อเมือกในช่องปาก (เหงือก ริมฝีปาก กระพุ้งแก้ม ลิ้น) อาจมีรอยตกกระดำ ๆ บางคนผิวหนังอาจมีรอยด่างขาวร่วมด้วย
ผู้ป่วยมักมีความดันโลหิตต่ำ ทำให้มีอาการหน้ามืด วิงเวียนเวลาลุกขึ้นเร็ว ๆ ขนรักแร้และขนในบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ร่วง ซึ่งจะเห็นชัดในผู้หญิง
ผู้ป่วยอาจมีอารมณ์อ่อนไหว ซึมเศร้า หรือมีอาการของโรคจิต
sexy anal
อาการแทรกซ้อน
ถ้าไม่ได้รับการรักษา อาจมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (118) ถ้าเป็นรุนแรง อาจเกิด ภาวะต่อมหมวกไตไม่ทำงานเฉียบพลัน (acute adrenal failure) ซึ่งอาจพบขณะเป็นโรคติดเชื้อ ได้รับบาดเจ็บ ขณะผ่าตัด หรือมีภาวะเครียดทางร่างกาย ทำให้มีไข้สูง ซึม ปวดท้อง คลื่นไส้อาเจียน ความดันตก ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงตายได้
การรักษา
หากสงสัย ควรส่งโรงพยาบาลเพื่อวินิจฉัยโดยการตรวจเลือด (พบระดับฮอร์โมนสเตอรอยด์ต่ำ ระดับโซเดียมในเลือดต่ำ ระดับโพแทสเซียมในเลือดสูง ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ) และตรวจพิเศษอื่น ๆ
การรักษา ให้กินสเตอรอยด์ เช่น ไฮโดรคอร์ดิโซน (Hydrocortisone) วันละ 15-25 มิลลิกรัม แบ่งให้วันละ 2-3 ครั้ง ซึ่งควรกินเป็นประจำทุกวันไปจนตลอดชีวิต
ข้อแนะนำ
1. ผู้ป่วยควรกินอาหารให้เค็มจัด เพราะต้องการเกลือโซเดียมมากขึ้น และควรกิจอาหารพวกโปรตีนและคาร์โบไฮเดตร (แป้งและน้ำตาล) ให้มาก ๆ ควรกินบ่อยมื้อกว่าปกติ
2. โรคนี้มีทางรักษาให้มีชีวิตยืนยาวเช่นคนปกติ แต่ต้องกินยาทุกวัน อย่าได้ขาด
3. ถ้าผู้ป่วยเป็นโรคติดเชื้อหรือมีอาการไม่สบายอื่น ๆ ควรรีบหาหมอ อาจต้องเพิ่มขนาดของยาไฮโดรคอร์ติโซน ในช่วงที่ไม่สบายเพื่อป้องกันการเกิดภาวะต่อมหมวกไตไม่ทำงานเฉียบพลัน
4. ผู้ป่วยควรพกสมุดหรือบัตรติดตัวเป็นประจำ เขียนบอกถึงโรคที่เป็น และยาที่ใช้รักษา หากเกิดภาะวต่อมหมวกไตไม่ทำงานเฉียบพลันในเวลาหนึ่งเวลาใด ผู้พบเห็นและแพทย์จะได้ให้ความช่วยเหลือได้ถูกต้อง โดยให้น้ำเกลือ และฉีดไฮโดรคอร์ติโซน ขนาด 100 มิลลิกรัม เข้าทางหลอดเลือดดำทันที
ผู้ป่วยโรคแอดดิสัน ควรพกบัตรประจำตัว
ที่บ่งบอกรายละเอียดของโรคที่เป็น
|
