การจัดฟัน

      ปัญหาการเรียงตัวผิดปกติ เช่น ฟันซ้อนเก ฟันห่าง ฟันยื่น มีผลต่อสุขภาพกายและจิตใจทั้งในเด็ก วัยรุ่น หรือแม้กระทั่งในผู้ใหญ่ ในแง่ของสุขภาพ เช่น ในเด็กที่มีฟันยื่นมาก การที่มีฟันซ้อนเกจะทำให้การแปรงฟันให้สะอาดได้ยาก มีโอกาสเกิดฟันผุ หรือมีหินปูนเกิดขึ้นง่ายกว่าฟันที่เรียงตัวเรียบปกติ หรือในแง่ของประสิทธิภาพการบดเคี้ยวในผู้ที่มีการสบฟันผิดปกติจะด้อยลงไป ก็จะมีผลเสียต่อสุขภาพโดยรวม ในแง่ของผลต่อจิตใจ เช่น ในเด็กบางคนจะถูกเพื่อนล้อเลียนเกี่ยวกับลักษณะฟันที่ผิดปกติ เช่น ฟันยื่น อาจทำให้ขาดความมั่นใจ พาลไม่อยากไปโรงเรียน หรือในวัยรุ่นการมีฟันเรียงตัวไม่สวยงาม อาจมีผลต่อบุคลิกภาพ ซึ่งก็อาจจะมีผลกระทบต่อหน้าที่การงานในวัยผู้ใหญ่ได้

      ปัญหาการสบฟันผิดปกติดังกล่าวข้างต้นสามารถแก้ไขได้ด้วยการรักษาทาง ทันตกรรมจัดฟัน โดยทันตแพทย์
์จัดฟันจะทำการตรวจวิเคราะห์ผู้มีการสบฟันผิดปกติแต่ละรายว่าจะมีแนวทางการรักษาอย่างไร จำเป็นต้องถอนออกบางซี่เพื่อให้มีเนื้อที่พอสำหรับแก้ไขฟันที่ซ้อนเกหรือไม่ จะใช้เครื่องมือในการรักษาอย่างไรจึงจะเหมาะสมที่สุด
      ซึ่งเครื่องมือจัดฟันที่ใช้มีสองชนิดใหญ่ๆ คือ แบบถอดได้ และแบบติดแน่น แบบถอดได้จะสำหรับแก้ไขการสบฟันผิดปกติที่ไม่มากนัก ใช้ได้ดีในเด็กเล็ก ถอดใส่ได้เอง ต้องการความร่วมมือของเด็กในการใส่เครื่องมือเป็นอย่างมาก เนื่องจากเด็กสามารถถอดใส่ได้เอฃ เพราะถ้าไม่ใส่ก็แก้ไขปัญหาไม่ได้ ส่วนชนิดติดแน่นจะมีเครื่องมือโลหะชิ้นเล็กๆไปยึดติดกับฟันแต่ละซี่และใช้ลวดจัดฟันในการเคลื่อนฟัน สามารถแก้ไขการสบฟันผิดปกติได้หลายอย่างในเวลาเดียวกัน การรักษาโดยการจัดฟันเป็นการรักษาที่ต้องใช้เครื่องมือที่ซับซ้อน ใส่บนซี่ฟันในช่องปากเป็นเวลานานนับเป็นปีๆจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้รับการรักษาจะต้องดูแลความสะอาดทั้งฟันของตัวเองและเครื่องมือจัดฟัน โดยการใช้อุปกรณ์ทำความสะอาดหลายชนิดร่วมกัน เช่น แปรงสีฟันสำหรับผู้ใส่ลวดจัดฟัน แปรงทำความสะอาดซอกฟัน เส้นใยไหมขัดซอกฟัน เป็นต้น หลังการทานอาหารควรแปรงฟันทุกครั้ง เรื่องอาหารการกินก็ต้องระมัดระวังเป็นอย่างมาก ไม่ควรทานอาหารที่แข็งๆหรือเหนียวๆเพราะอาจทำให้เครื่องมือเสียหายได้ เวลาการรักษาก็จะเนิ่นนานออกไป

ผู้ช่วยศาตราจารย์ ทันตแพทย์โกวิท พูลสิน
ภาควิชาทันตกรรมจัดฟัน คณะทันตแพทยศาสตร์ มช.