เรื่องของฟลูออไรด์

      ปัจจุบันมีการใช้ฟลูออไรด์ในรูปต่างๆมากมาย เพื่อหวังผลในการป้องกันฟันผุ ทั้งในรูปของยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปากและในรูปอื่นๆอีกมากมาย จริงๆแล้วฟลูออไรด์มีผลต่อช่องปากและฟันอย่างไร ป้องกันฟันผุได้จริงหรือไม่ และมีกลไกการทำงานอย่างไร ลองมาดูกันนะคะ

      กลไกของฟลูออไรด์ในการป้องกันฟันผุ มีดังนี้

1. ผลของฟลูออไรด์มีผลต่อการลดการป้องกันฟันผุในชั้นเคลือบฟัน

   ในชั้นเคลือบฟันมีทั้งแคลเซี่ยม และ ฟอสเฟต อยู่ในรูปของผลึกที่เรียกว่า hydroxyapatite crystal เมื่อร่างกายได้รับฟลูออไรด์ในระหว่างที่มีการสร้างฟันหรือได้รับหลังจากฟันขึ้นในช่องปากแล้ว ฟลูออไรด์จะเข้าไปจับแทนที่เป็นผลึก Fluoapatiete crystal

2. จากผลของผลึก Fluoapatite crystal ซึ่งมีขนาดใหญ่และมีความคงตัวแข็งแรงก็จะมีผลให้เกิดการกัดกร่อนผิวฟันของกรดในน้ำลายซึ่งเกิดจากคราบจุลินทรีย์ในช่องปากน้อยลงตามไปด้วย ทำให้มีผลป้องกันฟันผุได้มากขึ้น

3.ผลของฟลูออไรด์จะเป็นตัวเร่งให้เกิดการสะสมแร่ธาตุกลับคืนสู่เนื้อฟันมากขึ้น (Remineralization) มีผลยับยั้งการผุต่อของเนื้อฟัน กลไกเหล่านี้เองที่ทำให้ฟลูออไรด์มีคุณประโยชน์กับฟัน ป้องกันฟันผุและยับยั้งการผุของฟันได้ ซึ่งปัจจุบันการนำฟลูออไรด์มาใช้ก็มีหลายรูปแบบ ในปัจจุบันเราอาจหาฟลูออไรด์มาเสริมภูมิคุ้มกันฟันผุได้ดังนี้ค่ะ

1. ในรูปของยาสีฟันผสมฟลูออไรด์

ในปัจจุบันเกือบจะ 100 เปอร์เซ็นต์เลยนะคะที่ยาสีฟันในท้องตลาดมีการผสมฟลูออไรด์ไว้ป้องกันฟันผุ ซึ่งวิธีนี้ก็เป็นการให้ฟลูออไรด์แก่ฟันที่ดี แต่การใช้ยาสีฟันก็ควรระวังเป็นพิเศษในเด็กเล็กที่ยังควบคุมการกลืนยังไม่ดีนัก หากกลืนยาสีฟันขณะแปรงอาจทำให้เกิดฟันฟลูออโรซิส หรือฟันตกกระได้ (dental fluorosis) ดังนั้นในการให้ยาสีฟันแก่เด็กควรจะปฏิบัติดังนี้

     1. ควรใช้ยาสีฟันแต่เพียงจำนวนน้อย (ขนาดประมาณเม็ดถั่วเขียว)

     2. ผู้ใหญ่หรือผู้ปกครองควรดูแลเด็กขณะแปรงฟันอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเด็กที่อายุต่ำกว่า 5-6 ขวบ หรืออาจแปรงให้เด็กด้วยก็จะเป็นการดี เพราะจะทำให้เด็กได้รับความใกล้ชิดและความรักจากผู้ปกครองไปในตัวด้วย

2. น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์

น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์จะสามารถใช้ได้กับบุคคลทั่วไป ใช้ง่าย แต่จะไม่แนะนำให้ใช้กับเด็กก่อนวัยเรียน เพราะเด็กอาจจะกลืนน้ำยาผสมฟลูออไรด์ได้ค่อนข้างสูงและอาจเกิดผลเสียตามมา ไม่ว่าจะเป็นฟันตกกระหรืออันตรายอื่นๆต่อร่างกายได้

3. ฟลูออไรด์เจล

จะรับฟลูออไรด์เจลได้โดยมารับบริการให้ฟลูออไรด์จากทันตแพทย์ทุก 6 เดือน โดยฟลูออไรด์นี้จะมีลักษณะเป็น gel และมีกลิ่นหอม ไม่ระคายเคืองต่อเหงือก ไม่เปลี่ยนสีเคลือบฟัน หรือวัสดุอุดฟันมีความคงตัวและรสชาดใช้ได้

4. ยาเม็ดฟลูออไรด์

จะให้เด็กอายุ 6 เดือนถึง 13 ปี ซึ่งให้เฉพาะเด็กในเขตที่มีฟลูออไรด์ในน้ำน้อยกว่า 0.03 ppm. (part per million) เท่านั้น และการรับยาเม็ดฟลูออไรด์ต้องได้รับคำแนะนำจากทันตแพทย์ก่อนทุกครั้ง

     จะเห็นได้ว่าปัจจุบันมีการรับฟลูออไรด์จากสิ่งต่างๆได้หลายทาง แต่ก็ยังพบฟันผุได้อยู่สม่ำเสมอ นั่นก็เป็นเพราะการละเลยการดูแลรักษาความสะอาดในช่องปาก ดังนั้นฟลูออไรด์ก็ไม่สามารถช่วยอะไรเราได้เลยหากเรายังไม่รักษาอนามัยในช่องปาก แปรงฟันให้ถูกวิธี และพบหมอฟันอย่างสม่ำเสมอ